Kleuren, licht en geuren prikkelen de zintuigen en hebben invloed op ons welzijn. Dat is de stellige overtuiging van de biologe en sfeerspecialist Kim van der Leest, oprichter van het bedrijf ‘Warm with Senses’ dat ook de medische sector adviseert.Wie kent hem niet de doorsnee wachtkamer. Aan witte, kale muren hangt in het beste geval een poster van een goed doel of een onbeduidend kunstwerk. Kantoorstoelen of plastic kuipjes staan zo dicht naast elkaar dat je de hartkloppingen van de buurman kan horen en iedereen ziet grauw door het meedogenloze licht van de TL-lamp. De sfeer is vaak zo beklemmend dat patiënten die aan de beurt zijn, opgelucht de ruimte verlaten.Een gemiste kans, vindt Van der Leest, want alleen al met een paar kleuraccenten kan een kille wachtkamer een ware metamorfose ondergaan. En dat is belangrijk, juist in de medische sector, want het is beter als mensen zich ontspannen voelen en enigszins op hun gemak voordat ze een behandeling ondergaan.

"Kleuren,licht en geuren prikkelen onze zintuigen, zetten biochemische processen in werking en stimuleren zo onze hormonen,’’ stelt Van der Leest, afgestudeerd in de gedragsleer. ,,Kleuren en geuren hebben veel meer invloed op ons gedrag en welzijn dan we ons vaak beseffen.’’ Maar om het beoogde effect te bereiken, moet men er wèl verantwoord mee om gaan. Zo staat rood bijvoorbeeld voor power, energie en passie maar ook voor meer adrenaline in het bloed. ,,In een tandartsenpraktijk bijvoorbeeld, komen veel mensen nerveus binnen. Dan moet je niet veel rood gebruiken, want dat zorgt voor nog meer onrust en angst voor de behandeling.Veel beter is de kleur groen, waarvan is bewezen dat die juist voor minder stress zorgt.’’
Zelf houdt Van der Leest kantoor in een hoge en ruime zolderverdieping met een houten vloer en veel licht. Geen vitrages maar oranje voile dempt het felle zonlicht en zorgt voor een warme gloed. Haar ‘bureau’ is een lange, houten tafel die bezaaid ligt met voorbeeldplaatjes en kleurstalen. De sfeer is huiselijk.

Fascinatie voor kleur
Ooit was Van der Leest, die ook een businessopleiding volgde aan het prestigieuze Franse instituut Fontainebleau, een ambitieuze marketingconsultant. Eerst in Brussel en later in Parijs. Eenmaal terug in Nederland vervulde ze commerciële functies bij een bedrijf dat medische hulpmiddelen verkocht en bij een uitgeverij. Een ommekeer in haar leven vond plaats in 2001, het jaar waarin ze scheidde van de man waarmee ze drie kinderen heeft. Waar de drang om te presteren altijd de boventoon voerde, werden onderliggende gevoelens en verlangens opeens belangrijker. ,,Het roer ging radicaal om,’’ memoreert Van der Leest. ,,Van jongs af aan was ik al gefascineerd door kleuren en wat ze met je doen. En ik heb altijd ruimtes ingericht voor mensen omdat ik goed aanvoelde wat het beste bij ze paste. Als een soort hobby. Ook volgde ik cursussen in Duitsland op het gebied van binnenhuisarchitectuur en kleur en welzijn. Daar zijn ze er al jaren van overtuigd dat er een samenhang bestaat tussen die elementen.

Huiselijkheid
Vooral het begrip huiselijkheid, keert veel terug in haar adviezen. Onlangs nog, werd ze benaderd door Ella Broek en Marijke van Dieren die een praktijk voor eerstelijnspsychologie hebben in Baarn en op het punt staan te verhuizen naar een nieuw pand. Door een huiselijke sfeer te creëren, stellen cliënten zich sneller open. Maar hoe doe je dat in nieuwbouw van beton? Van der Leest adviseerde een crèmeachtige basiskleur voor de muren. Het marmoleum in de gang, die deels dienst doet als wachtkamer, heeft een gemarmerde structuur en warme roze, oranje en crèmekleurige tinten. Op de gang komen zeven deuren uit wat voor veel verwarring kan zorgen. Van der Leest adviseerde om de deuren die niet functioneel zijn voor de cliënten dezelfde kleur te geven als die van de wanden, waardoor ze niet meer opvallen. De deuren die toegang geven tot de kamers van de psychologen en het toilet, werden daarentegen turquoise, oudroze, lichtoranje en korenblauw geverfd. Van der Leest: ,,dat is helder, fris en stimulerend maar ook weer niet te agressief. Nu heeft elke psycholoog z’n eigen kleur, dat schept houvast.’’
In de kamers ligt korenblauw tapijt, wat rust uitstraalt. Er komen crèmekleurige banken en blauwe of oranje kuipstoeltjes van leer in te staan. En houten tafels in plaats van bureau’s. Zowel 17 als 77-jarigen bezoeken de praktijk. Het meubilair is dan ook een combinatie van klassiek en modern. Het mag niet te oubollig zijn maar ook niet te steriel. ,,Veel mensen denken dat de inrichting wel in orde is zolang je maar duur en modieus design neemt. Dat is een misvatting. Het gaat om de sfeer die meubels oproepen. Qua huiselijkheid kan een comfortabele Ikea bank bij wijze van spreken geschikter zijn.’’
Broek en Van Dieren zijn heel trots op hun nieuwe praktijk. ,,Als we geen hulp hadden ingeroepen was alles nu waarschijnlijk wit geweest en hadden we zwarte meubels gehad. Dat is weliswaar een rustige combinatie maar ook te koel. En dan hing er nu luxaflex voor de ramen. In plaats daarvan komt er ‘voile-in-between’ dat een veel warmere uitstraling heeft. We denken dat mensen zich hier prettig kunnen voelen.’’

Harmonieus
Ook op de afdeling radiotherapie van het Universitair Medisch Centrum Utrecht - die net een nieuw onderkomen heeft gekregen - stond het scheppen van een aangename sfeer centraal. ,,Het ontwerp lag er al maar we hebben aan Van der Leest gevraagd of het qua kleurgebruik in orde was,’’ zegt Olav Bouwhuys, manager bedrijfsvoering.
Ze stelde een aantal veranderingen voor die zijn doorgevoerd. Een lange gang vol ronde lichtkoepels, leidt naar de centrale hal. Het houtwerk aan de binnenkant van die koepels zou vuurrood worden. Omdat deze kleur in een ziekenhuis teveel wordt geassocieerd met bloed, raadde ze dit af. Vijf lichtkoepels zijn nu crèmekleurig en er is er nog maar één in een lichtrode kleur geschilderd. Ook adviseerde ze de betonnen wanden in de gang, die een kille uitstraling hadden, alsnog gebroken wit te schilderen. De centrale hal, tevens wachtkamer, heeft veel houtwerk, grote raampartijen en een hoog plafond bedekt met mooie koperen platen. De muren zijn wit en betegeld. Kunstwerken, panelen van vilt, breken de eentonigheid van de tegelrijen en dempen het geluid. Op aanraden van Van der Leest kregen de panelen geen felle kleuren maar werden ze uitgevoerd in de rustgevende, tijdloze tinten lichtgrijs - dat mooi contrasteert met de witte tegels - en beige. Dat past goed bij het koperen plafond en het houtwerk. ,,Alles vormt nu een harmonieus geheel en zorgt ervoor dat de patiënten zich op hun gemak kunnen voelen en rustiger worden’’ licht Van der Leest toe.