Iedereen kent verhalen over architecten die met hand en tand bepaalde kleuren- en designcombinaties verdedigen. Iedereen kent de trucjes die makelaars toepassen met geurkaarsen en versgebakken appeltaart. En de meesten van ons kennen wel het ultieme gevoel van luxe van een prachtige hotelkamer met heerlijke dikke donzen dekbedden, fluwelen kussens en een klassiek muziekje op de achtergrond. Kleur, geur, sfeer. We zijn ons er allemaal (ongemerkt) van bewust, maar maken we er ook optimaal gebruik van?

Hersengolven
Het is wetenschappelijk bewezen dat kleuren, geuren en muziek een bepaald effect op mensen hebben. Onze zintuigen nemen van alles waar en dit beïnvloedt onze stemming, emotie, gedrag en welzijn in positieve of negatieve zin. Vaak meer dan wij ons in eerste instantie realiseren. De fysieke invloed van kleur is zelfs meetbaar. In een rode ruimte gaat ons hart sneller kloppen en stijgt de adrenalinespiegel. Een blauwe ruimte heeft het tegenovergestelde effect. Ook bepaalde muzieksoorten beïnvloeden onze hersengolven en bewerkstelligen zo dat we in een ontspannen toestand raken. Barokmuziek heeft door haar 60 tot 64 slagen per minuut bijvoorbeeld een rustgevende invloed. Hierdoor kunnen we optimaal informatie opnemen en zelfs en 2 tot 4 keer sneller leren! Bepaalde stukken stukken van Mozart daarentegen stimuleren juist weer onze creativiteit. En in de ziekenhuiswereld is het een bekend fenomeen dat patiënten aan de raamkant met uitzicht op bosschages en daglicht sneller genezen.

Resultaat
Met de juiste stimulans van onze zintuigen kunnen we dus ook gewenste stemming creëren. Elke kleur heeft universele associaties die gedrag, bijvoorbeeld kopen, beïnvloeden. De reclame- en verpakkingswereld speelt op die manier als geen ander in op onze menselijke natuur. Zo wordt ons oog door onder andere kleur naar een bepaald product getrokken en blijven we langer in een ruimte waar kleur en geur goed gekozen zijn. Daar denk je niet over na, het gebeurt gewoon. De sfeer die wij ervaren is dus van wezenlijk belang voor het gewenste resultaat. Dit geldt voor klanten, gasten, patiënten, medewerkers, noem maar op.
De juiste sfeer in een vergaderzaal draagt bijvoorbeeld bij aan productievere vergadering. In een ontvangstruimte kan het gevoel van welkom gestimuleerd worden. Een binnendienst belt bij een positief stressgevoel sneller en alerter een mailing na. Maar daarentegen kan sfeer ook negatieve stress, onrust, fouten en ziekteverzuim veroorzaken.
Sfeer kun je vaak al met kleine aanpassingen verbeteren: het kiezen van de juiste kleur verf bij een schilderbeurt, het toevoegen van een geurelement aan de luchtklimatisering en de juiste muziekkeuze. Met simpele middelen kun je veranderingen doorvoeren en eyecatchers maken met verlichting, planten en accessoires.

Effecten
Een paar voorbeelden ter illustratie:
- Oranje is een stimulerende kleur en blauw werkt rustgevend, verhelderend en heeft een positieve uitwerking op communicatie. Blauwtinten in een vergaderruimte zijn dan ook een goede keuze, maar je op diezelfde plek wilt brainstormen dan is het wenselijk wat aan de ruimte toe te voegen. Een bos oranje of rode bloemen, een productiviteit verhogende rozemarijngeur, een oranje drankje als jus d’orange en de juiste achtergrondmuziek zorgen al voor voldoende stimulans om de blauwe vergaderruimte geschikt te maken voor een brainstormsessie. Een hele rode of oranje vergaderkamer is namelijk vaak weer te heftig en kan zelfs leiden tot een gevoel van agressie en ruzies.
- Planten geven ons een gevoel van welbevinden en ontspanning. Uit onderzoek blijkt dat mensen die computertaken verrichten in een ruimte met planten 12% productiever en minder gespannen zijn dan collega’s die dezelfde taken verrichten in een ruimte zonder planten! Maar denk vooral na over het type plant, vorm en kleur. Een cactus op de balie van de klantenservice leidt gegarandeerd tot meer boze klanten.
- In een (bedrijfs)restaurant werkt geel eetlustverhogend en als je ook nog een snelle doorstroom wilt, kies dan daarnaast vooral voor rood. Rustig genieten en romantiek bereik je juist weer met groen- en rozetinten.

Evenwicht
Er zijn weliswaar universele effecten te noemen, maar het is een grote kunst verband te leggen tussen alle relevante componenten: het (gewenste) imago van je bedrijf, de taak van de ruimte, het doel van het product, en niet te vergeten de mensen die er komen en/of werken. Je moet de juiste combinatie van kleuren, geuren, belichting, stoffen en accessoires krijgen. En hoewel onze zintuigen dus in hoge mate universeel reageren, kan het uiteindelijke effect per persoon verschillen. Voor een dominant iemand met een opvliegend karakter kan een rode ruimte als de spreekwoordelijke rode lap op een stier werken. De een wordt er creatief van, de ander opgefokt. Elke kleur kent zo z’n positieve en negatieve kant. Grijs is fijnzinnig, maar ook saai. Oranje staat voor levenskracht, maar kan ook goedkoop zijn. Paars kenmerkt wijsheid, maar als je je eetkamer ermee inricht dan eet je geen hap meer. En dan kunnen achtergrondmuziek en geur dat effect nog eens versterken. En om het nog lastiger te maken ……, mensen zoeken ook zelf altijd naar een bepaald evenwicht. De grote dichter Goethe hield al bezig met “farbenlehr” en constateerde destijds al dat het zien van één kleur mensen onrustig maakt. Ogen zoeken altijd complementaire kleuren en als die er niet zijn dan gaan mensen zich ongemakkelijk en uiteindelijk zelfs ziek voelen.

Twijfel in ieder geval niet over het effect van kleur, geur, muziek en sfeer, maar zorg vooral voor zorgvuldige en weloverwogen toepassingen. Verkeerde keuzes kunnen het gewenste effect volledig teniet doen!

Anne van der Weijden
Bestuurder PR en communicatie
Nederlandse Vereniging van Directiesecretaressen

De Nederlandse Vereniging van Directiesecretaressen organiseerde onlangs, in samenwerking met Warm with Senses, een bijeenkomst over dit onderwerp. Wil je meer weten over de NVD, kijk dan op de website www.nvdsecretaresse.nl of bel met het secretariaat 033-2473401.

De effecten van kleuren

• Blauw rust, zakelijkheid, ruimte
• Rood snelheid, energie, passie
• Geel eetlustopwekkend
• Paars zelfrespect, bedachtzaamheid, wijsheid
• Groen harmonie
• Grijs zakelijk
• Roze liefde
• Oranje dynamiek, doorzettingsvermogen, enthousiasme
• Bruin betrouwbaar, vriendelijke, saai